W czasach hrabiów Tyszkiewiczów Landwarów nie tylko przeżywał rozkwit, ale ze względu na swoje malownicze położenie był wręcz uważany za uzdrowisko. Dlatego też, jak na prawdziwy kurort przystało, z czasem zadbano o zakwaterowanie i wyżywienie niekończących się rzesz gości. W ten sposób na początku XX wieku powstał hotel oraz słynna landwarowska kawiarnia „Riviera”.

Kawiarnia mieściła się w nowo zaprojektowanym parku, w części zwanej Riwierą. Nazwa ta bez wątpienia nawiązuje do Riwiery Francuskiej, dokąd Tyszkiewiczowie wyjeżdżali na wakacje, oraz do Riwiery Włoskiej, którą tak bardzo upodobał sobie ówczesny właściciel dworu w Landwarowie, hrabia Władysław Tyszkiewicz. Oczywiście riwiera w ogólnym znaczeniu to po prostu wypoczynkowe wybrzeże, pięknie okalające wodę, a Riwiera w uzdrowiskowym Landwarowie to również brzeg akwenu – tutejszego jeziora.

Oficjalna nazwa lokalu brzmiała „Café Riviera”. Do kawiarni prowadziła droga wytyczona wokół sztucznego basenu jeziora, wiodąca przez mostek nad wpadającym do niego strumykiem. Na jej potrzeby zaadaptowano stojący tu wcześniej murowany budynek z marmurowymi kolumnami w kształcie kobiecych postaci – kariatydami. Początkowo, gdy brakowało jeszcze personelu, posiłki przygotowywał główny kucharz dworski, dlatego też sami Tyszkiewiczowie jadali w tym miejscu, choć w oddzielnym pomieszczeniu. „Riviera” już w pierwszym miesiącu po otwarciu stała się ulubionym, niezwykle dogodnym celem podmiejskich wycieczek”.

Uważano, że rodziców Władysława „wygonił” z Landwarowa nieustanny gwar wywołany ciągłym napływem gości, jednak sam hrabia Władysław, otwierając kawiarnię, był zdeterminowany, by przyciągnąć tu jeszcze więcej osób. Z tego powodu, gdy nadszedł deszczowy sezon, wymyślił w pobliżu kawiarni najróżniejsze rozrywki. „Właściciel nie szczędzi środków ani starań, aby pobyt przyjezdnych był przyjemny. Toteż co jakiś czas »Café Riviera« zaskakuje czymś nowym i sympatycznym. Jednym z pierwszych pomysłów były wyścigi kolarzy-amatorów” – wspomina jeden ze świadków.

Przez cały sezon występował tu ośmioosobowy zespół w neapolitańskich strojach, śpiewający i tańczący do włoskich szlagierów. Ponadto, by zabawiać gości kawiarni, pojawiły się słynne podświetlane łodzie, imitujące plac św. Marka w Wenecji. A wreszcie – z nieużywanego latem maneżu stworzono teatr.

Pomocna okazała się tu kolej, którą do Połągi podróżowały lub wracały z niej najróżniejsze trupy aktorskie. Na zaproszenie Tyszkiewiczów chętnie zgadzały się one na występy, nierzadko w zamian za gościnę i wypoczynek. Do kawiarni i teatru zjeżdżali się ludzie z Wilna, a nawet z dalszych stron. Hrabia Tyszkiewicz dbał również o to, by spektakle mogli obejrzeć miejscowi: szewcy, krawcowe, modystki i rzemieślnicy otrzymywali bilety w nagrodę za dobrze wykonaną pracę, a wszystkie dzieci mogły przyglądać się próbom odpowiednich dla nich przedstawień.

Podobnie jak sam dwór w Landwarowie, ta rozrywkowa idylla upadła z powodu wojen. Przez pewien czas w ocalałym budynku wciąż działała kawiarnia. Następnie cały zespół został ponownie zdewastowany, już w naszych czasach. Ponieważ budynek znajdował się nieco na uboczu, próbowano sprzedać kawiarnię na licytacji oddzielnie, zatajając fakt, że ta część, podobnie jak cały kompleks dworski, również jest wpisana do rejestru zabytków. Ostatecznie wszystko znów znalazło się w rękach jednego właściciela i to od jego woli zależy, czy landwarowska kawiarnia i otaczające ją niegdyś atrakcje odrodzą się choćby w niewielkim stopniu.

1. Filipkowski, Piotr. Wspomnienia Zofii z Tyszkiewiczów Potockiej. Z: Karta, 2004, 4.
2. Narkowicz, Liliana. Tyszkiewiczowie rodem z Landwarowa, rękopis, z jęz. polskiego tłum. Jolita Karčevska-Rus, 2018. Tłum. z: Narkowicz, Liliana. Tyszkiewiczowie rodem z Landwarowa, 2013.
3. Autorka tego tekstu: Giedrė PETREIKIENĖ, Wilno - klevualeja.lt